Onderzoekers zitten dyslexie op de hielen

Een interdisciplinair onderzoeksteam van de universiteit in Leuven heeft ontdekt waar het precies fout loopt in de hersenen van mensen met dyslexie. Het onderzoek veegt de gangbare theorie daarover van tafel.

De oorzaak van dyslexie moet zo goed als zeker gezocht worden in de slechte toegang die het gebied van Broca (de groene cirkel op de afbeelding hiernaast) heeft tot de bilaterale auditieve cortex (rood en geel op de afbeelding hiernaast). Het gebied van Broca speelt een belangrijke rol bij de meer complexe klankverwerking. In de bilaterale auditieve cortex worden de "vingerafdrukken" van gesproken klanken opgeslagen en bewaard. Het probleem zit niet in de klankrepresentatie in de hersenen. Het probleem zit in de connectie met andere delen van de hersenen die meewerken aan de juiste interpretatie van de klanken. Zo werd bijvoorbeeld vastgesteld dat de kwaliteit van een belangrijke hersenbaan tussen de auditieve cortex, die de klankrepresentaties bevat en de regio van Broca, een belangrijke taalzone die instaat voor complexere fonologische processen, minder goed is bij dyslectici.

De weergave van klanken in de hersenen
De onderzoekers uit Leuven gingen na hoe specifieke klanken worden weergegeven in de hersenen. Enerzijds moet deze weergave ruim genoeg zijn. De manier waarop iemand bijvoorbeeld de klank [b] uitspreekt is per persoon verschillend. De [b] klink ook anders afhankelijk van de klanken die eraan voorafgaan of erop volgen. De [b] in "bal" klinkt anders dan de [b[ in "bed" of in "krabbel". Anderzijds moet de weergave in de hersenen ook specifiek genoeg zijn om onderscheid te kunnen maken tussen bijvoorbeeld de klank [b] en de klank [d].

Jarenlang zijn onderzoekers ervan uitgegaan dat het probleem bij mensen met dyslexie op dit niveau te vinden is. In de hersenen van dyslectici zouden klanken minder ruim of minder specifiek worden weergegeven. Bart Boets en zijn team gingen in de hersenen zelf kijken of deze theorie klopt. Daarvoor maakten ze MRI-scans van de hersenen van 45 personen, waarvan 23 met dyslexie. Zo konden ze zien welke delen van de hersenen actief zijn op het moment dat deze mensen gesproken klanken hoorden.

Op basis van deze scans konden de onderzoekers als het ware een neutrale "vingerafdruk" maken van elke gesproken klank. Vervolgens gingen ze kijken hoe ruim of specifiek deze "vingerafdrukken" waren. Tot hun verrassing bleken de "vingerafdrukken" van de gesproken klanken even goed te zijn bij mensen met dyslexie als bij mensen zonder dyslexie. De tot dan toe gangbare theorie werd dus in één keer van tafel geveegd.

Andere hersenregio
De gevonden "vingerafdrukken" bevinden zich in de bilaterale auditieve cortex. Er is echter nog een andere hersenregio actief bij het verwerken van gesproken klanken, het gebied van Broca. Dit gebied bevat zelf geen weergave van de spraakklanken en moet dus communiceren met de bilaterale auditieve cortex om toegang te krijgen tot deze klanken. De onderzoekers stelden vast dat er bij personen met dyslexie iets mis is met de communicatie tussen deze twee hersenregio´s. De oorzaak van dyslexie moet dus zo goed als zeker gezocht worden bij de slechte toegang die het gebied van Broca heeft tot de bilaterale auditieve cortex.

Bron: Science, december 2013
Geplaatst in artikelen, Dyslexie.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *